نائل آمده ودر بارگاه حضرت واحديّت وفيض مقدّس راه يابد ؛ ونيز چون سير عبد در مقامات فنا وملاقاة خدا در هر سه ديانت يهود وترسا واسلام ، عبارت از اعتقاد ومتذكّر بودن به اللّه ورحمان ورحيم است است ؛ خداوند تعالى در آغاز هر سوره ، بذكر اين أسماء سه‌گانه پرداخت ؛ تا علاوه‌بر پيروان سه دين مزبور ؛ مشركان نيز كه آلههء خود را بجاى اللّه ميستودند وآنها را شفعاء عند اللّه ميدانستند ، با توسّل بدين سه اسم ، از ضلالت رهيده وبهدايت واصل شده ؛ وبمصداق « كُلُّ حِزْبٍ بِما لَدَيْهِمْ فَرِحُونَ » * شادمان گردند ؛ زيرا سه اسم ياد شده ، جامع جميع أسماء اللّه بوده وهر صفت جمالى وكمالى كه در هر اسمى نهفته است ، در اللّه ورحمان ورحيم فرآهم وتعبيه ميباشد ؛ وبرخى از أهل تفسير گفته‌اند كه جميع بندگان حقّ از سه طايفه بيرون نيستند ؛ يا « ظالم لنفسه » ويا « مقتصد » ويا « سابق بالخيرات » بوده وهريك از سه طايفهء ياد شده بذيل اسمى از أسماء اللّه متوسّلند ؛ وخداوند تعالى ظالمان را با توبه باميد مغفرت دلگرم ميكند وباسم رحمان ، مقتصدان را بسابقهء لطف أزلي خود بمعرفت ميرساند ، وسابقان بخيرات را بفضيلت وعدهء لقاء ورؤيت خود كه رحمت رحيميّهء اوست بخلوتگاه اسرار ميكشاند ؛ ولذا ظالم از كبرياء الوهيّت ترسان است ومقتصد از رحمت امتنانى بتفوّق درجات مىنازد وسابق بخيرات بتجلّى رحمت رحيمى جز بحضرت حقّ نمىانديشد وبدنيا وآخرت بىاعتناء ميباشد ؛ ولذا دل ونفس وروح آدميان كه بدوّار وسيّار وطيّار موصوفند ، جز بأسماء اللّه ورحمان ورحيم ، بمحراب عبادت وملكوت سياحت وعرش أقامت نرسند ؛ وبعبارت ديگر : رحيم ناظر أمور ودرجات سفلى ورحمان فائز مراتب علوي بوده واللّه وهو آنستكه : « فِي السَّماءِ إِلهٌ وَفِي الْأَرْضِ إِلهٌ » تا فوق وتحت وپست وبرتر وفرود وفراز همگى در سيطرهء حاكميّت اين سه اسم مبارك مسخّر گردند ؛ وملك وملكوت وجبروت در حيطهء آنها قرار يابند . نكتهء شايسته امعان وجملهء سزاوار تحقيق وايمان ، اينستكه : خداوند تعالى خود را بظهور صفت رحمانيّت ، تعليم فرماى قرآن معرّفى كرده كه جامعيّت اين تعليم الهى را بر بندگان محقّق خود القاء نموده ، تا آنانرا بدين حقيقت جمعى وحتّى جمع الجمعي قرآن متنبّه سازد ؛ ودر عظمت وخلافت اسم رحمان از اللّه ، يكى اينستكه اوّلا احكام مستخلف عنه يا اللّه در أو جمع بوده وقرء أي جمع ؛ وقرائت آن عين كسب جمعيّت بوده ، وثانيا متدبّر در قرآن ، مظهر اسم الرّحمن است ومتخلّق بدان ؛ بنفس قرآن نائل